ځانګړي استازي په توګه په دنده پيل وکړي.

نوموړي وویل چې د ملګرو ملتونو دنوي استازي د ماموریت د ترلاسه

کولو سره سم به په افغانستان کې د فعالیتونو پروسه لا ګړ دئ شي

او د افغانستان له حکومت سره د ګډو هدفونو د خپلولو لپاره به یو ځای

کار وشي.

دی خبری ناستې ته کرسټفر الکساندر وویل چې نوموړی ځانګړی ا

ستازی به د ملګرو ملتونو د امنیت شورا له لوري د ورکړل شویو

صلاحیتونو لاندې خپل ماموریت وغزوي.

هغه وویل چې دنوي استازي په دندو کې ښه مشوره، د نړیوالې ټولنې د ملاتړ همغږي، بشري حقونه او

ټاکنې شاملې دي.

د افغانستان حکومت څه موده وړاندې انګلیسي سیاستوال، پیډي اشډاون، ددی لپاره پدې دنده ونه مانه

چې ګواکې زیات صلاحیتونه ورته ورکول کیدل.

نن دشنبی په ورځ په افغانستان کې په رزگونو کسانو داسلام دپیغمبرد کارتون په خلا ف چې په ډنمارکی

ورځپاڼوکې بیا خپور شویدی احتجاجی مظاهری وکړی . په زرگونو کسانو نن دشنبی په ورځ په هرات کې

مارش وکړاو په شعارونو کې ئې هغه ډنمارکی ورځپاڼې غندلی چې اسلام ته ئې سپکاوی کړیدی. دغه

کارتون یو له هغو دولسو کارتونونونه دی چې په اسلامی نړۍ کې زوروری بلواگانی راپارولی وی.

 دوی لومړی په دوه زره شپږم کال کې خپاره شوی وو. یوشمیر ډنمارکی ورځپاڼو وروسته له هغې چې

پولیسانو وویل، دوی هغه توطئه کشف کړه چې غوښتل ئې دغه ارټسټ ووژنی، تیره میاشت دارټسټ

سره دملاتړپه ښودلوسره تیره میاشت دغه کارتون بیاخپورکړ. مسلمانان داسلام دپیغمبر عکس یا تصویر

ایستل اسلام ته سپکاوی گڼی . افغان مظاهره کونکو دهالنډ دپارلمان دمحافظه کار وکیل گریت ویلدرز

هغه راتلونکی فلم وغنده چې قرآن شریف ئې دیو فاشستی کتاب په حیث یادکړیدی .

مظاهرو ته دوام ورکړیدی. 

په زرگونو افغان زده کونکو د ډنمارک په

ورځپاڼو کې د هغه کارټون په خلاف مظاهره

کړی چې د اسلام پیغمبر پکې ښودل شویدی چې دبم په ډول لونگو ټی ئې په سرکړیدی.

نن د یکشنبی په ورځ د جلال اباد په ښارکې مظاهره شویده.

 مظاهره چیانو د ډنمارک د هغو ورځپاڼو چې دغه کارتون ئې خپور کړیدی او

دهالنډ د پارلمان دیو محافظه کار وکیل د فلم په خلاف چې راتلونکی وخت

کې به خپور شی، شعارونه ورکول.

رپوټونه وائې، په دغه فلم کې په قران شریف باندی اعتراض شویدی. دوی

له افغانستان نه دډنمارکی اوهالنډ عسکرو دویستلوغوښتنه کول چې دناټو

په مشری په افغانستان کې وظیفه سرته رسوی.

د شنبی په ورځ په زرگونو کسانو د هرات په ښارکې هم مظاهره کړی وه.

مسلمانان د اسلام د پیغمبر عکس ویستل اسلام ته سپکاوی گڼی. دغه

کارتون چې د ډنمارک په ورځپاڼو کې خپور شویدی یو له هغو دولسو

کارټونونه دی چې په دوه زره شپږم کال کې د لومړی ځل لپاره د ډنمارک

ورځپاڼو خپور کړی و او په درسته اسلامی نړۍ کې بلواگانې راپارولی وی.

تیره میاشت د ډنمارک یو شمیر ورځپاڼو دغه کارټون بیا خپور کړ.

پولیسانو وویل، دوی یوه توطئه کشف کړه چې منظورئې دکارټونست وژل وو.

ورځپاڼو دغه کارتون د کارتونست په طرفداری خپور کړیدی.

افغان چارواکي وایی چی یوه ځان مرگه پرون د خوست د ولایت د تڼیو په ولسوالي کی په یوې حکومتي ودانۍ باندی حمله وکړه او یو پولیس یې وواژه.

ځان مرگه غوښتل خپل موټر بم په حکومتي ودانۍ باندی ورولي، مگر افغان محافظینو په هغه باندی ډزي وکړې او موټر د ودانۍ په دروازه کی وچول سو په دې پېښه کی تقریبا لس کسه چی یو عسکر هم په کی شامل و، زخمي سوي دي.

دا په تیرو دوو ورځو کی د ځان مرگو دوهمه چاودنه ده چی په خوست کی د طالبانو له خوا کیږی.

یاغي طالبانو ددوشنبې په ورځ اول د ناتو او افغان د گډو قواو د یوې نظامي اډې په محافظینو باندی ډزي وکړې او بیا یې د بمونو ډکه لارۍ په هغې خوا وروستله او هغه یې وچوله.

په دې حمله کی څلور تنه ووژل سول او پنځلس کسان زخمي سول چی په مړو کی د ناتو دوه عسکر هم وو. د ناتو د عسکرو ملیت نه دی اعلان سوی . د افغانستان په ختیځ کی اکثره امریکا یي عسکر اچول سوي دي.

د افغانستان د پارلمان څه د پاسه دوو سوو وکیلانو پرون په کابل کی مظاهره وکړه او په هغې کی یې د اسلام د پیغمبر په ډنمارکي کارتون او هغه هالینډي فلم باندی چی وروسته به را وځي او په کی په اسلام باندی انتقادونه شوي دي، خپل احتجاج څرگند کړ.

د افغانستان د پارلمان وکیلانو د ډنمارک او هالینډ د حکومتونو نه وغوښتل چی د اسلام د سپکاوي نه لاس واخلی.

هغوی دغه راز د هغي بیانیې یوه برخه ولوستله چی د ملگرو ملتو او د اسلامي کنفرانس د سازمان نه غواړی چی هیوادونه دداسی اعمالو نه منع کړی چی ددوی په قول ‏«‎ خطر ناکي مقابلې»‎ را پاروي.

 د ډنمارک څو ورځپاڼو په دې وروستیو وختو کی د اسلام د پیغمبر هغه کارتون بیا چاپ کړی دی چی یوه داسی لنگوټه یې تړلې ده چی د بم غوندي ښکاری.

افغان پارلماني وکیلانو د هالینډ په هغه سیاستمدار باندی هم اعتراضونه وکړل چی په نظر کی لری هغه فلم خپور کړی چی ویل کیږی په هغه کی قرآن یو فاشیستي کتاب ښودل سوی دی.

د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر رنگین داد فر سپانتا ددوشنبې په ورځ کوپن هاگن ته ولاړ چی په دې کارتون باندی احتجاج څرگند کړی.

هغه وویل چی د بیان د آزادۍ نه باید داسی استفاده ونه سی چی دده په قول ‏«‎ یو میلیارډ مسلمانان په قهر او غوصه سی‏. ‏»‎

طالبانو د هغې حملی مسؤلیت په غاړه اخیستی دی چې پرون د دوشنبی په ورځ دخوست په ولایت کې دناټو په مرکز باندی شوی وه.

په دغه حمله کې لږ تر لږه پنځه تنه زخمیان شوی وو. دا معلومه نده چې په دغه حمله کې څوک وژل شویدی هم دی او که نه.

د امریکا د پوځ نطاق وائې، د ناټو لږ تر لږه دری عسکر په دغه حمله کې زخمیان شویدی او محلی مقامات وائې، دری افغان پولیسان هم زخمیان شویدی.

د ناټو د عسکرو هویت تر اوسه پوری ندی څرگند شوی. افغان مامورانو وویل، حمله کونکو مخکی لدی نه چې په دغه مرکزکې خپل موټر وچوی، د ناټو په مرکز باندی ئې ډزی وکړی.

د کاناډا نظامی مقاماتو پرون ددوشنبی په ورځ رپوټ ورکړ چې د دوی یو عسکر د یکشنبی په ورځ په کندهار کې وژل شوی و.

او افغان مقاماتو وویل، د یکشنبی په ورځ د هلمند په ولایت کې د عملیاتوپه وخت کې څه د پاسه شل تنه یاغیان وژل شوی وو.

بېنظیر بوټو

د کال ١٩٨٨ د نوامبر پر شپاړ سمه، د پاکستان خلکو له یوې لسیزی څخه وروسته لومړنیو انتخاباتو کی د پخواني صدراعظم، ذوالفقارعلی بوټو لور، فقید بېنظیر بوټو، د صدر اعظمی په حيث انتخاب کړه.

دا په معاصر تاریخ کی د یوه اسلامی هیواد لومړنی ښځینه مشره وه. په کال ١٩٧٧ کی، کله چی جنرال محمد ضیاء الحق په یوه پوځی کودتا کی قدرت ونیوی، ذوالفقار علی بوټو یې محاکمه کړ، او ځکه یې اعدام کړ چی ویل یې په کال ١٩٧۴ کی یې د یوه سړي د قتلولو امر ورکړی وو.

بېنظیر بوټو په وروسته اوو کالو کی څو ځله په خپل کور کی نظر بنده سوه. په کال ١٩٨۴ کی بېنظیر بوټو انگلستان ته وتښتېده او هلته د پاکستان د پیپلز پارټی، چی د دې پلار تاسیس کړې وه، مشره سوه.

جمهور ریس ضیاءالحق په کال ١٩٨٨ کی د متحده ایالاتو د سفیر سره یو ځای د الوتکي د لوېدلو په یوې پېښی کی مړ سو او په پاکستان کی د قدرت خلا منځته راغله.

------------------------------

 د کال ٨١٢٠ ، د امریکا پر ایسیکس نومي کښتی باندی، چی د نهنگانو په ښکار پسی وتلې وه، یوه لوی نهنگ د جنوبی امریکا د لوېدیځ ساحل څخه، دوه زره میله لیری حمله وکړه.

دغه ٢٣٨ ټنه ایسیکس نومې کښتۍ، د نهنگانو په ښکار پسی وتلې وه چی د هډوکو او غوړیو څخه یې ډېره زیاته گټه ترلاسه کېدله. یوه قهرېدلي نهنگ دوه ځله پر کښتۍ باندی حمله وکړه او پر بل مخ یې واړوله.

 ددغی بېړۍ شل تنه عمله په نورو وړو کښتیو کی وتښتېدل مگر پنځه لس تنه یې په څپو کی ډوب سول او یوازي پنځه تنه یې ژوندي پاته سول.

ددغو پنځو تنو څخه دریو تنو یې په ډېرو خواریو یې ځانونه د جنوبی امریکا سواحلو ته ورسول او دوه نور یې په لار کی د لوږي څخه مړه سول.

------------------------------ 

په پاریس کی د آیفل منار

د کال ١٧٨٣ د نومابر پر یویشتمه فرانسوی ډاکټر جین فرانکوی ډی روزې او فرانکوی لورینټ، د لومړي ځل لپاره په بالون کی والوتله او د پاریس پر سر باندی یې په تقریبا پنځه ویشتو دقیقو کی پنځه نیم میله الوتنه وکړه.

دا بالون دوو وروڼو ژاک ایتینی او جوزف مایکل مونټگولفایر اختراع کړی وو. انسانانو په حقیقت کی د بېخې ډېره وخته د الوتلو خوبونه لیدلي وه.

 د یونان یوه افسانه موږ ته وایی چی ډیډېلس وزرونه جوړ کړل او د موم پیوندونه یې پکښی وهل او هوا ته والووت.

لوناردو داوینچی په پنځه لسمه پېړۍ کی د داسی الوتونکو ماشینونه رسمونه وایستل چی اوسني هیلیکوپټر ته ورته وه. خو د انسانانو دا ارزو ایله د ١٧٨٠ په لسیزه کی پوره سوه، او انسان په هوا کی وگرځېدی.

------------------------------ 

د کال ١٩٢٢ د نوامبر پر شپږ ویشتمه، برټانوي لرغون پېژوندونکي، هاوارډ کارټر او لارډ کارناروون، په څه باندی دریو زرو کالو کی د لومړي ځل لپاره د مصر د پاچا ټوټان خامین قبر ته ننوتل.

 دا یوه عجیبه خبره وه چی تر دغه وخته پوری د ټوټان خامین قبر ته هیڅوک نه وه ورغلي او هغه ثابت پاته سوی وو، او په هغه کی دننه ددغه تنکي ځوان پاچا د سرو زرو د یوه تابوت په شمول، چی د هغه مومیایی سوی مړی پکښی پروت وو، په زرهاو قېمتی شیان پیدا سول.

کله چی په کال ١٨٩١ کی کارټر د لومړي ځل لپاره مصر ته ورغی، نو د مصر د پاچاهانو اکثر قبرونه لوټ سوي او قېمتی شان ورڅخه وړل سوي وه.

او تر کال ١٩١٣ پوری اکثر لرغون پېژوندونکي په دې عقیده سول چی نور نو په مصر کی داسی تاریخی اثر پاته نه دی چی هغه کشف سوی نه وی. خو کارټر امید له لاسه نه ورکاوه او د مصر د پاچاهانو د قبرونو کیندلو ته یې، تر هغه وخته پوری چی د ټوټان خامین قبر یې پیدا کاوه، دوام ورکړ.

 پاچا ټوټان خامین په کوچنیوالي کی پاچا سو او تر لسو کالو پاچاهی وروسته د اته لسو کالو په عمر مړ سو، ځکه یې نو د مصر په تاریخ کی چندانی کارنامې پاته نه دی.

د ټوټان خامین په قبر کی د سروزرو او جواهراتو پر یو شمېر آثارو برسېره، د کورسامانونه، کالي، یوه گاډۍ‏، وسلې او یو شمېر نور داسی شیان پراته وه چی د پخواني مصر پر کلتور باندی یې رڼا اچوله.

د ټوټان خامین مړی درې زره دوه سوه کاله په دغه تابوت کی ساتل سوی وو او اوس د هغه له قبر څخه لاسته راغلي آثار د مصر د قاهرې په میوزیم کی ساتل کېږی.

دغه امریکایي افغانه میرمن له کابل ښار وتی سیمې، د ماهیپر تنګي په کلي کې ژوند کوي.

په لومړي ځل، یوې امریکایۍ مسلمانې، افغاني تابعیت، پس له ‌ډیرې اوږدې مودې، ترلاسه کړې. دا امریکايۍ اوس مریم بابکرخیل نومیږي. 

 مریم بابکر خیل په کال ۱۹۵۴ کې د امریکې دمتحدو ایالاتو د کیلفورنیا د سانټیاګو په ښار کې زیږېدلې. د هغې پخوانی نوم ډبرلین ویدر بي دی. 

مریم بابکرخیل څه موده وړاندې په ده سبز ولسوالۍ کې افغاني تابعیت واخیست. 

مریم وايي چې دا په دولس کلنۍ کې په لومړي وار په ۱۹۷۱ کې افغانستان ته راغلې، خو هغه وخت یې له افغانانو سره مینه پیدا شوه؛ کله چې افغانان له جګړو کډه کولو ته اړ شول.

مریم بابکرخیلې خپل کلي ته د نورو خیریه کارونو تر څنګ یو ښوونځی هم جوړ کړی چې نیږدې شپږ نیم سوه زده کوونکي پکې زده کړه کوي.

دغه امریکایي افغانه میرمن له کابل ښار وتی سیمې، د ماهیپر تنګي په کلي کې ژوند کوي. هغه وایي چې په کلیوال چاپیریال کې ورته ژوند له خوند ‌ډک دی. 

د مریم خاوند، ببرک بابکرخیل دهغې په اړه وایي چې نوموړې ورسره دیوې افغانې په څیر ژوند کړی.

مریم مسلمانه ده. هغه وايي د ژوند تر پایه به په افغانستان کې پاتې شي

دبریتانی شهزاده هاری په افغانستان کې دیو عادی عسکر په حیث دلسو هفتو وظیفی له اجرآله کولو نه وروسته نن دشنبی په ورځ بریتانی ته ورسید. دهغه دوظیفی موده لدی کبله لنډه کړی شوه چې خارجی مطبوعاتو دهغه دوظیفی په باره کې رپوټونه خپاره کړل .

شهزاده هاری دشاهی هوائې قواو په اډه کې چې اکسفورد ته نژدی پرته ده له الوتکونه راښکته شو او په میدان کې دهغه پلار چارلزاو مشرورور ویلیم هرکلی ووایه . ٢٣ کلن هاری دملکی ایلزابت لمسی او دهغو کسانو په شمیر کې دریم کس دی چې دبریتانی دتاج مدعیان دی .هغه له افغانستان نه پرون دجمعی په ورځ دخپلی وظیفی سرته درسیدلونه دمخه روان شوی و. دهغې فیصلی نه وروسته هغه له افغانستان نه وویستل شوچې هغه او دهغه قطعه به دافراطیانو هدف ونه گرځی .

 دجنوری په میاشت کې داسترالیا یوی ورځپاڼۍ دهغه په باره کې رپوټ ورکړی وچې په افغانستان کې وظیفه اجرآ کوی . دغه رپوټ پدی هفته کې دډرج رپوټ په نامه دامریکا په یو ویب سائټ کې ورکړشو او دنړۍ مطبوعاتو دغه رپوټ بیا خپور کړ

جورج بش او د دنمارک صدر اعظم، اندرس فاگ راسموسن

جمهور رئیس بش وايي عراق د امریکا د متحده ایالتونو سره د اوږدې مودې امنیتي موافقې ته اړتیا لري، ترڅو د موکراسي په دې ملک کې خوندي شي.

ښاغلي بش د دنمارک د صدر اعظم اندرس فاگ راسموسن سره د خبرو په وخت وویل چې په افغانستان کې د ناتو نورو پوځونو ته اړتیا شته ده.

جمهور رئیس بش چې په تکزاس کې د خپلې کروندې نه خبریالانو ته خبرې کولې، وویل: "زه په دې پوهیږم چې عراقي مشرانو ولې احمدي نژاد بغداد ته بللی دی. دی هیله لري چې دوی د یکشنبې د کتنې په وخت احمدي نژاد ته څرگند پیغام ورسوي".

جمهور رئیس بش وویل: "پیغام باید دا وي: مغلقې وسلې چې ځمونږ خلک ورباندې وژل کیږي مه رالیږه. او پیام دادی: مونږ د امریکا سره د امنیت په برخه کې د اوږدې موافقې په لټه کې یو تر څو زمونږ د دموکراسۍ دودې لپاره کافي وخت ولرو."

د جنورۍ په میاشت کې د امریکا د دفاع وزیر، رابرت گیتس، ویلي ؤ چې امریکا نه غواړي په عراق کې د اوږدې مودې لپاره اډې ولرې. خو د امریکا حکومت د خپلو پوځونو لپاره د یوې موافقې د تر لاسه کولو پسې دی تر څو له عراق سره پوځي اړیکې تامین کړي.

جمهور رئیس بش وویل د ایران مشر ته بل پیغام دادی چې بین المللي ټولنه د ایران د یورانیمو د غني کولو د پروگرام په برخه کې جدي دي.

په ایران باندې د نورو بندیزونو لگولو لپاره د ملگرو ملتو بل اقدام بلې هفتې ته کیدونکی دی. ایران وايي د یورانیمو په غني کولو ځکه لگیا دی چې د برښنا په تولید کی ورنه گټه واخلي، نه دا چې اتمي وسلې ورنه جوړې کړي.

جمهور رئیس بش د دنمارک د صدر اعظم راسموسین سره د خبرو نه وروسته خبریالانو سره خبرې وکړې. دواړو مشرانو د اقلیم په بدلون، د دارفور په بحران، کینیا او په راتلکونکې میاشت کې په رومانیا کې د ناتو په کیدونکي غونډې خبرې وکړې.

په دې غونډه کې په افغانستان کې د ناتو د پوځونو د زیاتوالي په هکله خبرې کیږي.

ښاغلي بش: طالبان اوس هم ځان مرگي کسان استخداموي، مگر حکومت ته لوی خطر نه شي جوړولی.

راسموسین وايي: "مونږ ډیرې هلې ځلې کوو تر څو په افغانستان کې زمونږ ماموریت بریالی شي. د افغانانو لپاره، د بین المللي امنیت لپاره او همدارنگه د ناتو لپاره دغه ماموریت ډیر مهم دی. نو ځکه مونږ په افغانستان کې د ناتو ډیرو قواوو ته اړتیا لرو."

په داسې حال کې چې د ناتو ٢٦ واړه هیوادونه په افغانستان کې قواوې لري خو ددې هیوادونونه ځنې داسې هم دي چې ددوی قواوې د طالبانو سره مخامخ په جگړه کې نه دي شامل او د ملک په خوندیو ځایونو کې میشته دي.

جمهور رئیس بش وویل دی د ناتو غړو هیوادو په ستونزو خبر دی، خو دی د دوی نه غواړي چې د طالبانو سره جبهو ته ډیر نور عسکر هم ور ولیږي.

بش وویل: "پرو سږ کال دا وخت ؤ، او طالبانو دفاعي حالت درلودل، سږکال بیا دوی د اکار کوي. ایا دوی اوس هم خطر ناک دي؟ بلي اوس هم دوی خطر ناک دي."

ښاغلي بش وویل طالبان اوس هم ځان مرگي کسان استخداموي، مگر حکومت ته لوی خطر نه شي جوړولی. ده وویل ناتو کولی شي د طالبانو په ضد وجنگیږي، خو دوی ډیرو عسکرو ته اړتیا لري ترڅو دغه وظیفه پای ته ورسوي.

د یود پاسه د دوه زرم کال نه را پدی خوا، په افغانستان کې موبائل تلیفونه رواج شویدی او اوس په هیواد کې د ارتباط اصلی وسیله ده.

افغان پولیسان وائې، مشکوکو یاغی طالبانو د افغانستان په جنوب کې دموبائل تلیفون دوه برجونه تباه کړیدی. افراطیانو پرون د شنبی په ورځ ناوخته په کندهار کې دموبائل تلیفون برج تباه کړچې د روشن په نامه دتلیفون دشرکت پوری ئې ارتباط لاره.

دوی د جمعی په ورځ سهار وختی هم په کندهار کې داریبا‏‏(‎AREEBA‏)‎ په نامه د تلیفون د شرکت یوبرج الوزولی وو.

پولیسان وائې، احتمال لری چې دا کار طالبانو کړی وی ځکه چې ددغې ډلې نطاق تیره هفته گواښ کړی وچې که دغه شبکی دشپی له خو ا خپل فعالیت بند نکړی نو دوی به د افغان ټلیکمیونکیشن برجونه والوزوی.

 طالبان ویریږی چې په افغانستان د امریکا او نوری خارجی قواوی د موبائل تلیفون له سیگنلونونه کاراخلی چې دیاغی طالبانو څرک ولگوی.

د یود پاسه ددوه زرم کال نه را پدی خوا، په افغانستان کې موبائل تلیفونه رواج شویدی او اوس په هیواد کې د ارتباط اصلی وسیله ده.

طالبان هم دموبائل تلیفون نه کاراخلی او لدی لاری نه دمطبوعاتوسره تماس نیسی. د ټلیکمیونکیشن ماهران وائې، امریکائې پوځ بی لدی چې ددغو شبکو له سیگنلونونه کار واخلی، مصنوعی سپوږمیونه کار اخلی.

 طالبانو د تلیفون شرکتونوته په تیر وخت کې گواښ کړی واودا تورئې ورباندی لگولی وچې په افغانستان کې دخارجی قواو سره همکاری کوی.

د افغانستان د استخباراتو رئیس، ‎امرله صالح

د افغانستان د استخباراتو رئیس  ‎امرله صالح ‏ وائې، حکومت د افغانستان په ٩٥ فیصده خاوری باندی کنټرول لری او د امریکا هغه رپوټ ئې ردکړ چې ویلی و، د کابل حکومت یوازی د افغانستان دخاوری په دریمه برخه باندی کنټرول لری.

هغه پرون د دوشنبی په ورځ په کابل کې وویل، د افغانستان د٣٦۴ ولسوالیونه یوازی اته ئې د حکومت په لاس کې ندی.

د امریکا د ملی استخباراتو رئیس ‏(‎مائک مک کائنل ‏)‎ تیره هفته کانگرس ته ویلی وچې دافغانستان شپته فیصده خاوره د محلی قبائلو په لاس کې ده، طالبان لس فیصده او حکومت دیرش فیصده کنټرولوی.

ښاغلې صالح دمک کائنل دا ارقام غلط اوبی اساسه وبلل او وائې، امریکائې چارواکې د قبائلو د مشرانو په هغه نقش باندی چې د افغانستان په حکومتی عنعنوی سستم کې ئې لوبوی پوره ندی ندی خبر.

د افغانستان د استخباراتو رئیس وویل، د امریکا ماموران فکر کوی چې په حکومت کې، د قبائلو اکثریت مشران کوم نقش لوبوی نودا د هغوی کنټرول بولی، په داسی حال کې چې کابل ‏دا یوه ډیره ښه شتمنی بولی.

 د امنیتی چارو څارونکی پال بورټن چې دافغانستان په باره کې پوره مطالعه لری، وائې مرکزی حکومت ته د قبائلی مشرانو وفاداری ترزیاتی اندازی پوری د کابل دحکومت د قابلیت پوری اړه لری چې دوی ته څومره گټه رسولی شی.

دی وائې، دکابل حکومت کوښښ کوی چې د افغانستان په جنوب کې خلکوته لومړی ضروری شیان ورسوی محلی قبائلی مشرانوته ئې دا نا ممکنه کړیده چې د مرکزی حکومت په باره کې پوره احساس وکړی.

درویشت کلن شهزاده، د تیر کال د ډسمبر د میاشتی راهیسی د هلمند په ناکراره ولایت کی، د خپلو قواوو ترڅنگ په جنگ شامل و.

د برتانیی د دفاع وزارت وایی چی شهزاده هری د دریو میاشتو لپاره د افغانستان په جنوب کی د طالبانو پر خلاف د جنگ په لومړی کرښه کی جنگیدلی دی.

د برتانیی د دفاع وزارت دا خبره تایید کړه چی دغه درویشت کلن شهزاده، د تیر کال د ډسمبر د میاشتی راهیسی د هلمند په ناکراره ولایت کی، د خپلو قواوو ترڅنگ په جنگ شامل و.

د برتانیی د پوځ قوماندان جنرال ریچارد دانت وایی چی په افغانستان کی په جنگ کی، د شهزاده گډون د افتخار وړ دی او ده په محاربه کی د نورو عسکرو په شان جنگیده.

افغانستان ته د شهزاده د اعزام خبر د برتانیی د حکومت او مطبوعاتو د موافقی په اساس نه وخپور شوی.

 خو چارواکی وایی چی دا خبره یوی استرالیایی مجلی او جرمنی ورځپاڼی بر بنډه کړی ده.

ډانت نن وویل چی دی د دی خبر د بربنډ کییدو له امله ډیر متاثره دی.

 او د دفاع وزارت به له سره په دی غور وکړی چی شهزاده به بیا افغانستان ته ولیږی او که نه

شهزاده لس هفتی په پټه خپله وظیفه اجرا کوله . دبریتانی مطبوعاتو موافقه کړی وه چې دهغه دوظیفی په باره کې به رپوټونه نه خپروی مگر کله چې په یو امریکائې ویپ سائټ کې دهغه په باره کې معلومات خپاره شول نو هماغه وچې په لندن کې ددفاعی چارو ماموران مجبور شول چې دغه اقدام وکړی . دچټکی ارزیابی نه وروسته پریکړه وشوه چې شهزاده هاری له افغانستان نه را اوباسی او بریتانی ته ئې راولی څو دی اودهغه قطعه به دطالبانو هدف نشی .

 په هلمند کې دهغه قوماندانانو دی دهغو کسانو په کتارکی دریم کس یادکړچې دبریتانی تاج ته په کتارکې ولاړدی په داسی حال کې چې دی یو نمونه عسکردی او صدراعظم گورډون برون وائې، هغه خپله وظیفه په ښه شان سرته ورسوله. ښاغلئ برون وائې: ١ زه فکرکوم چې هرڅوک غواړی له ده او زموږ له ټولو هغو قواو نه چې وظیفه سرته رسوی مننه وکړی چې په زړورتیا، په مسلکی توگه اووفاداری سره خپله وظیفه اجرآکوی . په لومړی سرکې پلان داسی و چې هغه به ددرو میاشتو لپاره وظیفه اجراکوی .

 مگر دبریتانی ددفاع وزیر دیس برونی وائې، تل داتفاهم موجود و چې کله چې دهغه په باره کې معلومات خپاره شی نو کیدای شی چې دهغه سفر لنډ شی . هغه وائې: ٢ لیکن دا یوه مآیوسه کونکی خبره ده چې دده په باره کې پدی طریقه معلوما ت خپاره شول ، موږ توقع لرله چې ښائې همداسی وشی . ددغه احتمال لپاره پلان موجود و.دده قوماندانانو پلان لاره چې که دده په باره کې رپوټونه خپاره شی نو دوی باید ډاډ ورکړی چې هغه صحیح سلامت وساتی او هغه څو ک چې دده سره کارکوی هغوی هم باید وژغورل شی .

که څه هم چې هاری دپوځ سره مینه لری خودا مشکله ده چې وویل شی چه هغه به بیا په څیرمه جبه کې وظیفه سرته ورسو او که نه . دی به یوازی دخطر سره مخامخ نوی بلکه دده په شاوخوکې کسان به هم ورسره مخامخ وی . دبریتانی اوه زره اته سوه عسکر اوس په افغانستان کې دیره دی چې دا دناټو ترټولو لوی دوهمه قطعه ده . اکثره دغه عسکر دافغانستان په جنوب کې دیره دی چې دطالبانو پلویان پکې زیات دی

طالبانو په تیر وخت کې د موبائل تلیفونو شرکتونو گواښ کړی و او په دوی باندی ئې دا تور لگولی و چې په افغانستان کې د خارجی عسکرو سره همکاری کوی او په توطئه کې ورسره شریک دی.

طالبانو گواښ کړیدی چې که د موبائل تلیفونو شرکتونه د شپی له خوا خپلی شبکی بندی نکړی نو د افغان مخابراتی برجونه به والوزوی.

د دوشنبی په ورځ د طالبانو نطاقانو وویل، په افغانستان کې د امریکا او نور خارجی عسکر د یاغی طالبانو د څرک په لگولو کې دموبائل تلیفونو د سیگنلونو نه کار اخلی.

دوی له تلیفون چیانونه غوښتی دی چې هره ورځ دی په محلی وخت د ماښام په پنځو بجو تر سهار وختی پوری دی خپل سیگنلونه دی وژنی.

د طالبانو نطاقان وائې، د تلیفونو شرکتونو ته دری ورځی وخت دی چې دغه غوښتنی پر ځای کړی یا به ددوی په برجونو او دفترونو باندی حملی وشی.

د یو د پاسه د دوه زرم کال نه راپدی خوا چې طالبان پکې را وپرزول شول، په افغانستان کې موبائل تلیفونونه رواج شویدی.

دوی اوس په هیواد کې د مخابری مهم وسائل دی او یاغی طالبان د یوبل سره په خبرو کې او په مطبوعات کې له دغو وسیلونه کار اخیستل کیږی.

د ټیلیکمیونیکیشن ماهران وائې، امریکائې عسکر بی له تلیفونو له شرکتونو له مرستی نه د مصنوعی سپوږمیونه د موبائل تلیفونونو سیگنلونه اخیستلای شی.

طالبانو په تیر وخت کې د موبائل تلیفونو شرکتونو گواښ کړی و او په دوی باندی ئې دا تور لگولی و چې په افغانستان کې د خارجی عسکرو سره همکاری کوی او په توطئه کې ورسره شریک دی.

په افغانستان دموبائل تلیفونو څلور شرکتونه افغان وائرلس، روشان، اریبا او اتیسالات فعال دی.

د افغانستان چارواکى وايي په کندهار کې دپولېسو ېو موټر ته نېژدى ېو موټر بم چاودېدلى دى او ېو تن ېې وژلى دى او ېو تن پکى زخمى شوېدى.

دا درېمه ورځ ده چې په کندهار کې چې د طالبانو مورچل گڼل کېږى بمونه چول کېږى. چارواکى وايي داسى ښکارى چې دا بم د لېرى نه کنترولېدونکې وسېلى په واسطه چول شوېدى.

تر اوسه پورې هېچا هم ددغې چاودنى مسوولېت په غاړه ندى اخېستى.

رپوټ وايي د نن ورځې د بم چونى له ځانى تلفاتو سره، په تېرو درى ورځو کې په کندهار کې په بمونو باندى د مقتولېنو شمېر ١۴٠کسانو ته رسېږى.

په دې لړکې ٣٧ کسان په هغه ځان مرگي برېد کې چې هدف ېې د کاناډاېې عسکرو کاروان و، ددوشنبى په ورځ ووژل شول.

پردى سر بېره د تېرې ېکشنبى په ورځ تقرېبا سل کسان په هغه بم چونه کې ووژل شول چې زېات شمېر خلک پکې د سپېو د جنگ نندارې ته راټول شوى وو. 

کندهار د کوکنارو د کرلو ېوه مهمه سېمه هم ده.

 په تېرو دوو کلونو کې په دغه ولاېت کې د ېاغېانو، ناټو، افغان قواو او امرېکاېې عسکرو ترمنځ سختى نښتى شوېدى.

په بروکسېل کې ددوشنبى په ورځ دناټو ېو قوماندان امرېکا ېې جنرال جان کراډاک خبرېالانو ته ووېل دى توقع لرى چې په افغانستان کې د ېاغېانو برېدونه په راتلونکېو څو مېاشتو کې زېات شى.

 هغه ووېل چې په عنعنوى ډول په عسکرو باندى حملى به کمى شى خو په ځان وژونکېو برېدونو او د سړک دغاړى په چاودونو کې به زېاتوالى راشى.

 ڼاټو په افغانستان کې ۴٣ زره عسکر لرى، خو سره له دې ېې هم تقرېبا دوه زره عسکر کم دى چې په هغو سېمو کې چې ېاغېان پکى زېات فعال دى، عملېات وکړى.

د افغانستان د دفاع وزارت وایی چی عسکرو یې په دې هفته کی په نظامی عملیاتو کی چی د الوتکو ملاتړ ورسره و، لږترلږه دیرش یاغي طالبان وژلي دي.

چارواکو نن وویل چی دا عملیات یې د چهارشنبې په ورځ د هلمند په ولایت کی چي طالبان په کی ډیر فعال دي، وکړل. د دفاع وزارت وایی چی په دې عملیاتو کی یې کوم عسکر نه دی وژل شوی.دا نه ده معلومه چی په دې عملیاتو کی ائتلافي قواوی هم شاملي وې که نه. د یوه بل خبر په اساس د برتانیې ددفاع وزارت ویلي دي چی نن د پنجشنبې په ورځ د هلمند په ولایت کی د برتانیې یوې گزمې ته بم وچول سو، یو عسکر یې وواژه او یو بل یې زخمي کړ